ความร่วมมือทางเศรษฐกิจกับประเทศเพื่อนบ้านได้เริ่มมาตั้งแต่ พ.ศ. 2534 แต่ได้เริ่มดำเนินการอย่างเป็นทางการในปี พ.ศ. 2537 โดยประเทศไทยได้ผลักดันความร่วมมือทางเศรษฐกิจกับประเทศเพื่อนบ้านให้เป็นรูปธรรมจากแนวนโยบายเปลี่ยนสนามรบเป็นสนามการค้าของภูมิภาคอินโดจีน ภายใต้ยุทธศาสตร์ของการเป็นประเทศคู่ค้ากับประเทศเพื่อนบ้าน และรัฐบาลได้มอบนโยบายเมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2546 ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดทำยุทธศาสตร์ความร่วมมือทางเศรษฐกิจของสี่ประเทศ (Economic Corporations Strategy: ECS) ได้แก่ ราชอาณาจักรกัมพูชา สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา และราชอาณาจักรไทย

    โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน สร้างฐานการผลิตชายแดนไทยกับประเทศเพื่อนบ้านด้านเกษตร อุตสาหกรรม และบริการ การย้ายฐานการผลิตไปประเทศเพื่อนบ้านทั้งอุตสาหกรรมและการเกษตร สร้างงานและลดช่องว่างรายได้ของประชากร ลดการเคลื่อนย้ายแรงงานผิดกฎหมาย ลดปัญหายาเสพติด และสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจสี่ประเทศร่วมกันอย่างยั่งยืน

 

 จากแนวความร่วมมือทางเศรษฐกิจ (ECS) ได้นำมาสู่การลงนามประกาศปฏิญญาพุกาม (BAGAN Declaration) ให้ความเห็นชอบแผนปฏิบัติการ ซึ่งครอบคลุมความร่วมมือ 5 สาขา ได้แก่ การอำนวยความสะดวกการค้าการลงทุน เกษตรและอุตสาหกรรม การเชื่อมโยงคมนาคม การท่องเที่ยว และการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ต่อมาสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนามได้เข้าเป็นสมาชิกเมื่อวันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2547 ทำให้ประเทศสมาชิกเพิ่มขึ้นเป็น 5 ประเทศ และในการประชุมระดับรัฐมนตรีเมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2548 ที่เมืองเสียมเรียบ กัมพูชา เห็นชอบให้สาธารณสุขเป็นสาขาความร่วมมือที่ 6 ภายใต้ ACMECS และเห็นพ้องให้เปลี่ยนชื่อจาก ECS มาเป็น กรอบความร่วมมือทางเศรษฐกิจอิรวดี - เจ้าพระยา – แม่โขง (Ayeyawady - ChaoPhraya - Mekong Economic Cooperation Strategy : ACMECS)

     ในปัจจุบัน โครงการ ACMECS ประกอบด้วยความร่วมมือ 8 สาขา ได้แก่ การอำนวยความสะดวกด้านการค้าและการลงทุน ความร่วมมือด้านการเกษตร ความร่วมมือด้านอุตสาหกรรมและพลังงาน การเชื่อมโยงการคมนาคม ความร่วมมือด้านการท่องเที่ยว การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ การสาธารณสุข และความร่วมมือด้านสิ่งแวดล้อม โดยกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เป็นหน่วยงานหลักรับผิดชอบความร่วมมือด้านการเกษตร มีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิตบนพื้นฐานของความได้เปรียบเชิงเปรียบเทียบ รวมถึงการวิจัยและพัฒนา และการแบ่งปันความรู้และข้อมูลข่าวสาร ซึ่งกรมพัฒนาที่ดินเป็นหน่วยงานในการถ่ายทอดเทคโนโลยีด้านการพัฒนาที่ดินตั้งแต่ ปี 2547 จนถึงปัจจุบัน โดยมีการฝึกอบรมและฝึกปฏิบัติด้านการสำรวจ จำแนก และทำแผนที่ดิน การประเมินความเหมาะสมของที่ดิน การประเมินศักยภาพพื้นที่และกระบวนการวางแผนการใช้ที่ดิน การปรับปรุงบำรุงดิน การบริหารและจัดทำเครือข่ายการพัฒนาที่ดินและหมอดินอาสา การจัดทำแหล่งเรียนรู้และถ่ายทอดเทคโนโลยีทรัพยากรดิน เป็นต้น ต่อมา การประชุมผู้นำประเทศ ACMECS ครั้งที่ 6 ณ กรุงเนปิดอว์ สหภาพเมียนมา เมื่อวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2558 ได้ตกลงกันจัดทำยุทธศาสตร์ความร่วมมือทางเศรษฐกิจอิรวดี–เจ้าพระยา–แม่โขงในความร่วมมือด้านการเกษตรกรรม หรือ ปฏิญญาเนปิดอร์ (Nay Pyi Daw Declaration 2015) และตกลงที่จะร่วมมือกันในหลักปฏิบัติ 5 ข้อ ดังต่อไปนี้

1.ดำเนินการตามกลไกความร่วมมือเรื่องข้าวของ ACMECS เพื่อส่งเสริมการพัฒนาภาคข้าวระหว่างประเทศ ACMECS

2.ส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศ ACMECS และหุ้นส่วนเพื่อส่งเสริมการผลิตข้าวและประกันความมั่นคงทางอาหาร

3.กระชับความร่วมมือในด้านการถ่ายทอดเทคโนโลยีและแบ่งปันข้อมูลในสาขา เกษตรกรรม ป่าไม้ การประมง ปศุสัตว์ และสัตวแพทย์ และการเพาะเลี้ยงพืชและสัตว์น้ำ เพื่อประกันความมั่นคงทางอาหารและส่งเสริมความเป็นอยู่ของเกษตรกรในประเทศ ACMECS

4.ยกระดับความร่วมมือเพื่ออำนวยความสะดวกโครงการขจัดความอดอยากและหิวโหยให้เป็นศูนย์ของชาติระหว่างประเทศ ACMECS เพื่อบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน

5.นับสนุนการดำเนินการเกษตรแบบมีสัญญาทั้งในระดับทวิภาคีและพหุภาคี ในฐานะเป็นกลไกที่มีประสิทธิภาพในการสร้างหลักประกันแก่ความมั่นคงทางอาหารระหว่างประเทศสมาชิก ACMECS