ปรากฏการณ์ฝนแล้ง  ฝนตกชุกจนเกิดน้ำท่วมใหญ่ทั่วประเทศเป็นปรากฏการณ์ที่เป็นผลจากลักษณะอากาศที่ผิดปกติ  เป็นความผิดปกติที่ไม่เกิดขึ้นบ่อยและมักจะไม่เกิดเฉพาะกับประเทศไทยประเทศเดียว  แต่เป็นปรากฏการณ์ที่ขยายวงกว้างทั้งในระดับภูมิภาคและอนุภูมิภาคด้วย

ภูมิอากาศเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่เข้าใจง่ายๆ  ว่ามีลักษณะการเกิดซ้ำๆ  เป็นประจำทุกๆปี เช่น  การเกิดฤดูกาล  ลมประจำ  การกระจายของฝน  การเกิดพายุหมุนเขตร้อนและอื่นๆ  แต่ในปรากฏการณ์เกิดซ้ำๆ  เป็นประจำทุกๆปีนั้นมีความแตกต่างกันในด้านของความเข้มข้น  รุนแรง  ความอ่อนแรง  ความยาวนานแตกต่างกันไปในแต่ละปี  และอาจะมีความแตกต่างในบางปีจนเราบอกว่าปีนี้มีความผิดปกติของภูมิอากาศ
ภูมิอากาศของประเทศไทย  เราอยู่ในเขตอากาศร้อนชื้น  มีอุณหภูมิเฉลี่ยอยู่ที่  25-27  องศาเซลเซียสความชื้นสัมพัทธ์เฉลี่ยอยู่ที่ 75.4 %  ความชุ่มชื้นจากน้ำฝน  มีฝนตกเฉลี่ยประมาณ 1,600  มิลลิเมตร  ลมประจำที่มีอิทธิพลต่อวิถีชาวไทยคือ  ลมมรสุม  ลมพายุหมุนเขตร้อนเคลื่อนที่ผ่านประเทศเป็นครั้งคราวปีละประมาณ  2-3 ลูก อิทธิพลภูมิอากาศระดับภูมิภาคและระดับโลกที่มีผลต่อสภาวะภูมิอากาศของประเทศไทยคือ  ปรากฏการณ์เปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก คือปรากฏการณ์ Elnino และ Lanina  และปรากฏการณ์ของภาวะโลกร้อน(Global  Warming)  ซึ่งแผ่คลุมทั่วโลก
ในภาวะภูมิอากาศปกติ  ภาวการณ์ตกของฝนในพื้นที่ประเทศจะมีองค์ประกอบควบคุมคือ  ลมมรสุมตะวันออกเฉียงใต้  ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ  ร่องมรสุม  (ร่องความกดอากาศต่ำ)  พายุหมุนเขตร้อน  และพายุฤดูร้อน  โดยองค์ประกอบควบคุมดังกล่าวจะทำงานตามกลไกควบคุมของธรรมชาติ  คือความสัมพันธ์ระหว่างโลกกับดวงอาทิตย์ การหมุนรอบตัวเองของโลก  ความแตกต่างของมวลน้ำในมหาสมุทรกับมวลของผืนแผ่นดิน  และที่ตั้งละติจูด
ภาวะผิดปกติของภูมิอากาศจะปรากฏเป็นบางช่วงเวลา  ยาวนาน 1-3 ปี  องค์ประกอบควบคุมบางตัวมีบทบาทที่ผิดปกติ  เช่น ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้(ลมมรสุมฤดูร้อนที่ทำให้ฝนตกกระจายทั่วประเทศ)  อ่อนแรงหรือรุนแรงขึ้น  ร่องมรสุม (ร่องฝนที่เกิดจากแนวบรรจบของลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้กับลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ)  เปลี่ยนตำแหน่งพาดผ่านเร็วหรือหยุดนิ่งอยู่ในพื้นที่เดิมนานๆ  หลายๆวัน  พายุหมุนเขตร้อนเกิดขึ้นในพื้นที่มหาสมุทรแปซิฟิกตะวันตกแล้วเคลื่อนสู่ประเทศไทย  มากหรือน้อยกว่าปกติ  ความไม่ปกติทำให้ประเทศไทยประสบกับภาวะฝนตกน้อย  ฝนแล้งจัด  ขาดแคลนน้ำรุนแรง  หรือผิดปกติในทางตรงกันข้าม  ฝนตกชุกมาก  น้ำท่วมใหญ่

ประวัติการเกิดฝนแล้งรุนแรง  กับภาวะฝนชุก  น้ำท่วมใหญ่ของประเทศไทยมีข้อมูลในทางสถิติที่น่าสนใจมากคือ  จะเกิดคู่กันเป็นเหมือนคู่แฝด  โดยเกิดภาวะฝนแล้ง  ภัยแล้งก่อนเป็นอันดับแรก  ซึ่งเป็นรอบปีที่ทรัพยากรน้ำขาดแคลน  เมื่อเวลาผ่านปีฝนแล้งรุนแรงไปแล้ว  ในปีถัดมาหรือปีต่อมาจะมีฝนชุกมากกว่าปกติ  เกิดน้ำท่วมใหญ่  ดังข้อมูลต่อไปนี้



 

หน้าถัดไป