Page 10 - Kalasin

2

1.4 ทรัพยากรดิน
ทรัพยากรดินจังหวัดกาฬสินธุ์ แบ่งตามภูมิสัณฐาน ลักษณะทางธรณีวิทยา วัตถุต้นกําเนิดดิน ได้
ดังนี้
1) ที่ราบน้ําท่วมถึง (Flood plain) ได้รับอิทธิพลของแม่น้ําหรือลําน้ําสาขา วัตถุต้นกําเนิดดิน

เป็นตะกอนน้ําพา (Alluvium) สภาพพื้นที่ค่อนข้างราบเรียบถึงราบเรียบ ในหน้าฝนหรือหน้าน้ําหลาก
มักมีน้ําท่วมและมีการทับถมของตะกอนเพิ่มมากขึ้นหลังน้ําท่วม แบ่งเป็น 2 แบบ
(1) สันดินริมน้ํา (Levee) เป็นที่ดอน เกิดจากการทับถมของตะกอนน้ําพาบริเวณริมฝั่ง
แม่น้ํา เป็นสันนูนขนานไปกับริมฝั่งแม่น้ํา การระบายน้ําค่อนข้างดีถึงดี เนื้อดินค่อนข้างหยาบ อาทิ ชุดดิน

ชุมพลบุรี (Chp)
(2) ที่ลุ่มหลังสันดินริมน้ํา (Back swamp, basin) เป็นดินบริเวณที่ราบลุ่ม มีสภาพพื้นที่
ราบเรียบ ดินลึกมาก เนื้อดินเป็นดินเหนียวถึงดินทรายแป้งละเอียดมีสีเทาและน้ําตาลปนเทา การ
ระบายน้ําค่อนข้างเลวถึงเลว อาทิ ชุดดินกันทรวิชัย (Ka)

2) ตะพักลําน้ํา (Alluvail terrace) เป็นบริเวณที่ได้รับอิทธิพลของแม่น้ําหรือลําน้ําสาขา
วัตถุต้นกําเนิดดินเป็นตะกอนน้ําพา (Alluvium) มีสภาพพื้นที่เป็นที่ราบขนาดใหญ่สองฝั่งแม่น้ําแต่ละฝั่ง
อาจมีที่ราบแบบขั้นบันไดหรือตะพักได้หลายระดับ แบ่งเป็น

(1) ตะพักลําน้ําระดับต่ํา (Low terrace) เป็นที่ลุ่ม มีสภาพพื้นที่ราบเรียบ ดินลึกมาก
เนื้อดินเป็นดินเหนียวละเอียดถึงดินทรายแป้งละเอียด สีเทา น้ําตาลปนเทา และน้ําตาล มีจุดประ
สีต่าง ๆ การระบายน้ําค่อนข้างเลวถึงเลว เช่น ชุดดินธวัชบุรี (Th) ชุดดินหนองบุญนาก (Nbn) เป็นต้น
(2) ตะพักลําน้ําระดับกลางถึงระดับสูง (Middle and high terrace) เป็นที่ดอน มีสภาพ
พื้นที่ค่อนข้างราบเรียบถึงลูกคลื่นลอนลาด ดินตื้นถึงชั้นกรวดลูกรังถึงดินลึกมาก เนื้อดินเป็นดินร่วนหยาบ

ดินร่วนละเอียดหรือดินร่วนปนชิ้นส่วนหยาบมาก สีน้ําตาล เหลือง น้ําตาลปนแดงไปจนถึงแดง การ
ระบายน้ําดีปานกลางถึงดี เช่น ชุดดินชุมพวง (Cpg) ชุดดินสตึก (Suk) เป็นต้น
3) พื้นที่เกือบราบ (Peneplain) ครอบคลุมพื้นที่ประมาณครึ่งหนึ่งของจังหวัดกาฬสินธุ์

วัตถุต้นกําเนิดดินเกิดจากการสลายตัวผุพังอยู่กับที่หรือถูกเคลื่อนย้ายมาในระยะทางไม่ไกลนักของ
วัสดุเนื้อหยาบที่มาจากหินตะกอนที่ส่วนใหญ่เป็นพวกหินทราย แต่จะไม่ค่อยพบชิ้นส่วนหรือเศษหิน
ของหินทรายในหน้าตัดดินหรือบริเวณผิวหน้าดิน แบ่งเป็น
(1) พื้นที่ราบเรียบถึงลูกคลื่นลอนลาดเล็กน้อย ดินลึกถึงลึกมาก เนื้อดินส่วนใหญ่เป็นดิน

เหนียวปนทราย ดินร่วนปนเหนียว และดินร่วนเหนียวปนทราย มีสีเทาหรือสีน้ําตาลปนเทา ตอนบน
พบจุดประสีน้ําตาลหรือแดง ตอนล่างพบจุดประสีน้ําตาล น้ําตาลปนเหลือง และเหลือง และอาจพบศิลา
แลงอ่อนในตอนล่างของหน้าตัดดิน ดินมีการระบายน้ําค่อนข้างเลวถึงดีปานกลาง เช่น ชุดดินละหานทราย
(Lah) ชุดดินโนนแดง (Ndg) เป็นต้น

(2) พื้นที่ลูกคลื่นลอนลาด ลูกคลื่นลอนชัน และเนินเขา ดินลึกและลึกปานกลาง
เนื้อดินมีทรายปน ได้แก่ ดินร่วนเหนียวปนทราย ดินร่วนปนทราย ดินทรายปนดินร่วน สีน้ําตาล
น้ําตาลปนแดง อาจพบจุดประสีต่าง ๆ ลูกรัง และเศษหินปะปนในตอนล่างของหน้าตัดดิน ดินมีการ
ระบายน้ําดีปานกลางถึงดี เช่น ชุดดินห้วยแถลง (Ht) ชุดดินกําบง (Kg) เป็นต้น