เราสามารถบอกลักษณะของดินที่มีปัญหาได้ด้วยตนเองจากพืชพรรณธรรมชาติที่เจริญเติบโตปกคลุมผิวดินในแต่ละพื้นที่ เพราะพืชพรรณธรรมชาติแต่ละชนิดจะมีความสามารถเจริญเติบโตได้ดีจะบ่งบอกถึงลักษณะของดินแต่ละประเภทแตกต่างกันไป เช่น

* แสม โกงกาง ลำพู ตะบูน ชะคราม เหงือกปลาหมอ    * ดินบริเวณนั้นเป็นดินเค็ม
* เสม็ด จูดหนู กกสามเหลี่ยม                                * ดินบริเวณนั้นเป็นดินเปรี้ยวจัด    
* มหาด ส้าน เคี่ยม                                         * ดินบริเวณนั้นเป็นดินด่างจัด
* โก๊ะ โครงเครง (มังเคล)                                 * ดินบริเวณนั้นเป็นดินทรายจัด
* ไม้แต้ว จิกโคน หลุมปัง                                * ดินบริเวณนั้นเป็นดินปนกรวด - ลูกรังหรือเศษหิน
* เตยหนาม ไทรย้อย                                        * ดินบริเวณนั้นเป็นดินปนหินก้อนหรือมีชั้นหินฟื้นโผล่พ้นผิวดิน
* ไม้ปอ เลา ยง                                              * ดินบริเวณนั้นเป็นดินที่ถูกชะล้างหรือถูกพัดพามาทับถม
* ป่าพรุ กรุจูด เฟริน หมากแดง เสม็ดจวน                * ดินบริเวณนั้นเป็นดินอินทรีย์
* ต้นพืชที่ปลูกมีโคนโต ปลายเรียวเล็กแคระแกร็น        * ดินบริเวณนั้นเป็นดินทรายมีชั้นดาน

          ในเบื้องต้นหากเกษตรกรสังเกตพืชพรรณดังกล่าวจึงควรปรับปรุงดินให้ถูกวิธีและเหมาะสมกับดินแต่ละชนิด รวมทั้งเหมาะสมกับการเจริญเติบโตของพืชที่เกษตรกรจะปลูก เช่น บริเวณที่มีเสม็ด จูดหนู กกสามเหลี่ยม แสดงว่าดินเปรี้ยวจัด ควรปรับปรุงดินโดยใช้ปูนเพื่อการเกษตร ได้แก่ ปูนขาว ไดโลไมท์ หินฝุ่นอย่างใดอย่างหนึ่ง
          หากเกษตรกรไม่แน่ใจว่า เป็นดินชนิดใด สามารถส่งตัวอย่างดินไปวิเคราะห์ได้ที่กรมพัฒนาที่ดิน
ถ.พหลโยธิน เขตจตุจักร กรุงเทพฯหรือที่สถานีพัฒนาที่ดินใกล้บ้าน

แหล่งที่มาข้อมูล : สถานีพัฒนาที่ดินจังหวัดยะลา (ธ.ค. 2545)